Devletin Gücü Liyakate Bağlı: “İşi Ehline Vermek” Uyarısı Gündemde

ANKARA / TEKHA

Prof. Dr. Zülfikar Bayraktar’ın “Emanetin Ehliyetle İmtihanı: Devlet ve Liyakat” başlıklı değerlendirmesi, devlet yönetiminde liyakatin hayati rolünü yeniden gündeme taşıdı. Bayraktar, devletin gücünün askeri kapasite ya da ekonomik imkanlarla değil, yönetim kadrolarının yetkinliğiyle ölçüldüğünü vurguladı.

Liyakat Devletin Can Damarı

Yazıda, modern yönetim anlayışında “meritokrasi” olarak ifade edilen liyakat kavramının, Türk-İslam geleneğinde “işi ehline vermek” ilkesiyle örtüştüğü belirtildi. Tarih boyunca güçlü ordulara rağmen liyakatsiz yönetimler nedeniyle çöken devletlere dikkat çekilerek, liyakatin devletin sürdürülebilirliği açısından vazgeçilmez olduğu ifade edildi.

Adaletin Temeli Ehliyet

Bayraktar, liyakatin yalnızca doğru kişiyi göreve getirmek olmadığını, aynı zamanda o göreve ulaşmak için emek verenlerin hakkını korumak anlamı taşıdığını belirtti. Devlet kademelerinin ayrıcalık değil hizmet makamı olduğuna işaret edilen değerlendirmede, sadakat yerine ehliyetin, akrabalık yerine kabiliyetin esas alınmasının zorunlu olduğu vurgulandı.

Eflatun’dan Gazali’ye, Nizamülmülk’ten günümüz düşünürlerine kadar uzanan ortak yaklaşımın “adalet, her şeyi yerli yerine koymaktır” anlayışında birleştiği hatırlatıldı. Bir göreve en yetkin kişi yerine yakınlık ilişkileriyle atama yapılmasının toplumsal güveni zedeleyeceği ifade edildi.

Liyakat Eksikliği Kurumsal Hafızayı Zedeliyor

Yazıda, liyakatin göz ardı edildiği kurumlarda ilk zararın kurumsal hafızada görüldüğü belirtildi. Deneyimli kadroların tasfiye edilmesiyle birlikte, yetersiz kişilerin sistemi yeniden kurmaya çalıştığı ve bunun ciddi aksaklıklara yol açtığı kaydedildi.

Bu durumun karar alma süreçlerinde yavaşlamaya, hatalı politikaların devamına ve kamu hizmetlerinde kalite kaybına neden olduğu ifade edildi.

“İşi ehline vermediğiniz zaman kıyameti bekleyin” sözünün hatırlatıldığı değerlendirmede, bu uyarının yalnızca dini değil aynı zamanda sosyolojik bir gerçeklik olduğuna dikkat çekildi. Liyakatin zayıfladığı ortamlarda nitelikli insanların geri planda kaldığı, yetersiz kişilerin ise öne çıktığı vurgulandı.

Gençlerin Gelecek İnancı Liyakate Bağlı

Bir devletin geleceğinin, gençlerin adalet ve fırsat eşitliğine olan inancıyla doğrudan ilişkili olduğu belirtilen yazıda, başarının emek ve bilgi yerine bağlantılarla elde edildiği algısının toplumun geleceğini tehdit edeceği ifade edildi.

Liyakat Olmadan Güç Sürdürülemez

Liyakatin, devletleri ayakta tutan görünmez bir güç olduğuna dikkat çekilen değerlendirmede, bu yapının zayıflaması halinde devletin sarsılacağı, tamamen ortadan kalkması durumunda ise çöküşün kaçınılmaz olacağı belirtildi. Günümüzde güçlü devletlerin ortak özelliğinin akıl, bilim ve liyakati esas almaları olduğu vurgulandı.

Devlet Liyakatle Yükselir

Bayraktar, devletin bekasının yalnızca sembollerle değil, bu sembolleri temsil eden makamların ehil kişiler tarafından yönetilmesiyle mümkün olduğunu ifade etti. Sadakatin devlete ve millete olması gerektiğini belirten Bayraktar, bunun en önemli göstergesinin görevin en iyi şekilde yerine getirilmesi olduğunu kaydetti.

Değerlendirmede, devletlerin liyakatle yükseleceği, liyakatsizlikle ise güç kaybedeceği mesajı öne çıktı.