Serbest Rota Hava Sahası Uygulaması Bu Geceden İtibaren Türk Hava Sahasında Başlıyor
ANKARA / TEKHA
Türk Hava Sahasında Serbest Rota Dönemi: Uçuş Süreleri Kısalacak, Yakıt Tasarrufu Sağlanacak
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin (DHMİ) havacılıkta önemli bir reform niteliği taşıyan Serbest Rota Hava Sahası (Free Route Airspace-FRA) uygulamasını bu geceden itibaren Türk hava sahasında devreye alacağını açıkladı.
Bakan Uraloğlu, DHMİ ile Türk havacılık tarihinde kritik bir adımı daha hayata geçirdiklerini belirterek, FRA sayesinde hava araçlarının, belirlenen giriş ve çıkış noktaları arasında klasik uçuş rotalarına bağlı kalmaksızın serbestçe uçuş planlayabileceğini vurguladı. Uraloğlu, bu sistemin uçuş sürelerinin kısalması, yakıt tüketiminde tasarruf ve karbon salınımının azaltılmasıyla hem ekonomik hem de çevresel açıdan önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.
2019’da Başlayan Çalışmalar Tamamlandı
Bakan Uraloğlu, Türkiye’de FRA’ya geçiş için yürütülen kapsamlı çalışmaların DHMİ tarafından 2019 yılında başlatıldığını hatırlattı. Bu süreçte hava sahası düzenlemelerinden trafik akışının daha emniyetli ve hızlı yönetilmesine kadar birçok alanda yeni operasyonel yöntemler geliştirildiğini söyleyen Uraloğlu, “Uluslararası standart ve gerekliliklerle uyumlu usulleri olgunlaştırarak FRA için gerekli tüm süreçleri tamamladık” dedi.
Eurocontrol İle Gerçek Zamanlı Simülasyonlar
Uraloğlu, FRA’ya geçiş sürecinde test ve analiz çalışmalarının önemine de dikkat çekti. DHMİ’nin öncülüğünde Eurocontrol ile yapılan anlaşma kapsamında, Ocak-Mayıs 2022 döneminde Eurocontrol İnovasyon Merkezi’nde yaklaşık 400 hava trafik kontrolörünün katılımıyla gerçek zamanlı simülasyonlar gerçekleştirildiğini belirten Uraloğlu, “Bu süreç, yeni düzenlemelerin güvenle uygulanmasını, kontrolörlerin sisteme adaptasyonunu ve operasyonel güvenlik analizlerinin başarıyla tamamlanmasını sağladı” ifadelerini kullandı.
İlk Aşamada Gece Saatlerinde, FL305 Ve Üzerinde Uygulanacak
Başarıyla tamamlanan simülasyonların ardından alınan karar doğrultusunda Türk hava sahasında FRA uygulamasının bu geceden itibaren DHMİ tarafından FL305 ve üzerindeki seviyelerde başlatılacağını açıklayan Uraloğlu, ilk etapta sistemin 2025-2026 kış döneminde yerel saatle 23.00-05.00 arasında gece saatlerinde uygulanacağını söyledi.
Uraloğlu, 2026-2027 kış döneminden itibaren ise Serbest Rota Hava Sahası uygulamasını 24 saat esasına göre tam zamanlı hale getirmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sistemin devreye alınmasıyla hava araçları daha kısa ve verimli rotaları tercih edebilecek. Böylece uçuş sürelerinin kısalması, yakıt tüketiminde tasarruf, karbon salınımının azalması ve çevresel etkinin minimize edilmesi gibi önemli kazanımlar elde edilecek” diye konuştu.
FRA’nın Daha Düşük İrtifalarda Uygulanması Gündemde
Bakan Uraloğlu, uygulamanın ilk aşamasından elde edilecek geri bildirimler doğrultusunda, FRA için belirlenen FL305 alt limitinin Avrupa’daki örneklere benzer şekilde daha aşağı seviyelere çekilmesini değerlendireceklerini kaydetti.
Bu kapsamda, Türkiye’de sürdürülen Hava Sahasının Esnek Kullanımı (FUA) çalışmalarının 10 bin feet-FL285 aralığını kapsayacak şekilde genişletilmesinin önemine işaret eden Uraloğlu, “Bu genişlemenin sağlanması halinde FRA’nın daha düşük irtifalarda uygulanmasının da önü açılacak. Böylece Türkiye iç hat uçuşlarında serbest rota kullanımının yaygınlaşması, havalimanları arası uçuşlarda daha uygun güzergahların oluşturulması, uçuş sürelerinin daha da kısalması ve yakıt tasarrufunun artması mümkün olacak” değerlendirmesinde bulundu.
